The 7 Departures points for the 2030 Prosperity Plan

The departure points of the 2030 prosperity plan when compared to the previous development plan Ethiopia  

1.  Emphasis on quality of economic growth 

 2. Participation and coordination of sectors in the planning process 

3. Sectoral linkages and multi-sectoral development focus 

4. Preparation of national development corridors based on development potentials 

5. Focus on solving institutional bottlenecks 

6. The ongoing home grown economic reform program as a sprinting board 

7. Emphasis on resilience building, innovation and entrepreneurship

source: Action Plan for Job Creation 2019, JCC

My suggestion for Departure three that focuses on NATIONAL DEVELOPMENT CORRIDOR

This requires specialization of regional areas and developing excellence in these areas

Region	Area covers	Sector	Main product	Excel in	Specialize
North	Tigray /Afar	Industry	Mining	Processed mines	Mine and Souvenir
North East	Afar/Wollo/N Somali	Agriculture	Cattle	Agro-processing	Meet and diary
North West	Humera	Agriculture	Oil seeds/	Agro-processing	Oil and oilseeds Expt
West	Gojjam/ Metekel	Agriculture	Cereals	Agro-processing	Teff and Sorgum
East	Harar/Diredawa	Industry	Cement	Building inputs	Construction
South	Hawassa/Arbaminch	Agriculture	Fruits and Vegetable	Agro-processing	Fresh and Packed
South East	Gode	Industry	Oil/NG	Agro-processing	Petroleum
South West	Jinka	Agriculture	Cotton	Agro-processing	Clothing and
Central	Addis Ababa	Industry	Manufacturing	High tech-equip	ICT
Central North	Selale	Agriculture	Cereals	Agro-processing	Wheat and Barley
Central South	Mojo	Industry	Manufacturing	Heavy industry	Metal engineering
Central East	Minjar/Shenkora	Agriculture	Cereals	Agro-processing	Wheat and Teff
Central West	Menagesha	Agriculture	Forestry	Wood industry	Wood product

የበአለ ሢ/ሲመቱ ነገር

ሢመት በግዕዝ ቋንቋ ሹመት ማለት ነው፡፡ በአንድ አካል መልካም ፈቃድ ለአንድ ግለሰብ ወይም አካል የሚሰጥ ሀላፊነት ነው፡፡  ሹመት ሀላፊነት ብቻም ሳይሆን ተያይዞም ተጠያቂነት ያለበት ነገር ነው፡፡ በመሆኑም ሹመት ሀላፊነትነንና ተጠያቂነት አጣምሮ የያዘ ሲሆን በዚህ ላይ ሀብትንና ስልጣንን በማጎናፀፍ ሀላፊነት የወሰደው አካል አላመውን ማሳካት ይችል ዘንድ የሚሰጥ ፈቃድ ነው፡፡

የሹመት አንዱና ዋነኛው ባህርይ በሚመለከተው ሰው ወይም በቀጥታ የሚሰጥ ሲሆን ሰጪውም በቀጥታ ተሳትፎ በቃልም በፅሁፍም የሚያፀናው ጉዳይ ነው፡፡ የሰሞኑ የሀገራችንን የበአለ ሲመት አከባበር የተደበላለቀ ስሜት ፈጥሮ ያለፈ ክስተት ሆኗል፡፡ አንዳንዶች ጉዳዩን ወዲያው ሲረሱት አንዳንዶች ግን መልዕክቱ ምንድን ነው? ብለው እያብሰለሰሉት ይገኛሉ፡፡

አንዳንዶች የዚህ አይነት ተግባር ምን ያህል መጀመሪያ ምክንያታዊ ቀጥሎ ህጋዊ ነው? ብለው ሲጠየቁ ይሰማል፡፡ ከህጋዊነት በፊት ምክንያታዊነትን ያስቀደምኩት አንዳንድ ጊዜ ኢህጋዊ ግን ምክንያታዊ የሆኑ ነገሮች ስለሚገጥሙን ነው፡፡

ወደ ጉዳዪ ልመለስና ሰሞኑን የጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ መንግስት በአለ ሲመት በቃላት ጋጋታ የህብረተሰቡን ሰሜት ለመፈተሽ የተሞከረበት የሚዲያ ዘመቻንም ያካተተ እንደነበር ብዙዎች ታዝበውታል፡፡ አዲስ መንግስት ምስረታ፣ በአለ ሲመት በመጨረሻም የዶ/ር አብይ በአለ ሲመት ተብሎ ሲጠራ ቆይቶ፣ በመጨረሻ እንደታየው ጠቅላዩን ባገነነ ሁኔታ ተደምድሟል፡፡ 

የበአለ ሲመቱ ዝግጅትና አፈፃፀም ሲታይ ብዙዎች የነገስታትን በተለይ ደግሞ በሬዲዮና በቴሌቪዥን ተሰንዶ የሚገኘውን የቀ/ኃ/ስን ሲመት እያስታወሱ ምን ለማለት እንደሆነ ያጠይቃሉ፡፡ በኮ/ል መንግስቱ ኃ/ማርያም ይሁን በአቶ መለስ ዜናዊ እንሁም በአቶ ሀ/ማርያም ደሳለለኝ ዘመን ተመሳሳይ አከባበር አላጋጠመኝም፡፡ በመሆኑም የጠ/ሚ አብይ መንግስት ሲመት አንድምታ የአንዳንድ ሰዎችን ቀልብ የሳበ ነበር፡፡ በንጉሱ ጊዜ ፈጣሪ የሰየመኝ ነኝ የሚልና ተጠያቂነቴም ለእሱ ነው የሚመስል መልዕክት ሲኖረው ህዝቡና መኳንንቱ ለእኔ ተገዥ (Subject) ነህ የሚል ዕንድምታ አለው፡፡

የጠ/ሚ አብይ ሲመት አከባር እንድምታና መልዕክቱስ?

ጠ/ሚ አብይ ታዋቂነት (Popularity) የሚያስደስታቸው መሪ እንደሆኑ ለማንም ግልጽ የሆነ ይመስላል፡፡ እንግዲህ የአመራር ስነእሳቤ እንደሚለው አንድ መሪ በአካለ ቁመናወ ንግግር (Charismatic) ፣ ወይም አምባገነን (Autocratic)፣ ዴሞክራሲዊ (Democratci) ወይመ ቸልተኛ (Lasses-Fair) ባህርያ አሉት፡፡ የጠሚ አብይ በንግግር፣ በመግባባት በአማላይ ንግግርች የመጀመሪው ባህርይ የሚያይልባቸው ይመስላል፡፡ ንግግራቸው በይበልጥ አንድነትና፣ ውህደት የሚሰብክና ጠፋ ብለው የሚያስቡት ኢትዮጵያዊ አንድነትን ለመመለስ እንደሚተጉ ደጋግመው ገልፀዋል፡፡ ይህ በበርካቶች ዘንድ ድጋፍ ቢያስገኝላቸውም አሁንም ይህንን ንግግራቸውን በጥርጣሬ ከሚያየው እስከ የሚቃወመው ደረስ ተግዳሮት አለባቸው፡፡ ከዚህመ በባሰ ሁኔታ አብዛኞቹ የትህነግ ሰዎች "አሀዳዊ መንግስት ለመመስረት ይፈልጋለ" ብለው እንደሚከሷቸውም የሚታወቅ ነው፡፡

ከላይ በሰፈረው ትንታኔ መሰረት ስንመለከት ሲመት ከፈጣሪ ወይም በቀጥታ ምርጫ ከህዝብ ይገኛል ካልን በብዙሃን መገናኛ ብዙ የተነገረለት በአርኪቴክቶችና ኬያንያን የተደከመለትን ዝግጅት ለምን አስፈለገ? ሲመቱስ መሆነ ያለበት ለጠ/ሚው ነው? እርግጥ ነው ዶ/ር አብይን የትውልድ መንደራቸው በሻሻ መርጧቸዋል፣ በተነገረውም ውጤት መሰረት የመራጩን 98 ከመቶ ድምፅ አግኝተዋል፡፡ በዚህም የፖለቲካ ስልጣን ለመያዝ ዝግጅት እያደረጉ እንደነበር የቀደመ መረጃ የሌለው ሰው እንኳን ሊረዳው ይችላል፡፡ ነገር ግን ዶ/ር አብይ በመላው ህዝብ አልተመረጡም (በአንድ ዝግ ግምገማ "በእኔ ምክንያት ነው ብልጽግና ያሸነፈው" ብለው አቧራ አስነሱ ተብሎ ሀሜት ቢጤ በከተማው ተነዝቶ ነበር) ደጋፊያቸው ግን በርካታ እንደሆነና ባልተወዳደሩበት ቦታ ሁሉ ብዙ ሰው እሳቸውን ካልመረጥኩ ብሎ ነበር የሚል ወሬም ተደጋግሞ ተሰምቶ ነበር፡፡ ይህ ስኬት በ Convincing ይሁነ confusing ባይረጋገጥም፡፡ ትንሽ ፈገግ

ለማንኛውም በእርግጥ በበሻሻ የመመረጣቸው በፓርቲያቸው ለጠቅላይ ሚኒስትርነት የመጠቆማቸው ነገር የታወቀ ነው፡፡ ነገር ግን ጉዳዩ በአለ ሲመታቸውን ከላይ እንደገለፅነው በአደባባይ ማድረጋቸው ለምን ምክንያት ይሆን? ድርጊቱስ ህጋዊና ምክንታዊ ነውን? ወይስ እንደተባለው ዝግጅቱ ሲጠናቀቅ ተከሰተ እንደተባለው የግለሰብ ስብዕናን የመገንባት አንዱ ተፍጻሜ ነው? ነገርየው በስዩመ እግዚአብሔር ወይም በቀጥታ በኅዝብ የተመረጡ ካልሆኑ የዚህ አይነት ሲመት እንደምታው ሌላ ነው ከሚሉት ወገንስ ምን ይሰማል? ሀሳቡን ለማጥራት ያል የተሰነዘረ አስተያየት ነው፡፡

አውነት ግን ህገ መንግስቱ የጠሚውም ይሁን የፕሬዚደንቱ በአለ ሲመት በአደባባይ ይከበራል ይላል?

ወጪውንስ የሚሸፍነው ማን ነው?

 

ለማንኛውም መጪውን ለማየት ዋናነው እድሜን መለመን ነው፡፡

በ2014 ዓም በኢትዮጵያ የተመሰረተው መንግስት አስፈጻሚ መስሪያ ቤቶች ዝርዝር

                  1)      የግብርና ሚኒስቴር፣

2)      የኢንዱስትሪ ሚኒስቴር፣ ‘

3)      የንግድና ቀጣናዊ ትስስር ሚኒስቴር፣

4)      የማዕድን ሚኒስቴር፣

5)      የቱሪዝም ሚኒስቴር፣

6)      የሥራና ክህሎት ሚኒስቴር፣

7)      የገንዘብ ሚኒስቴር፣

8)      የገቢዎች ሚኒስቴር፣

9)      የፕላንና ልማት ሚኒስቴር፣

10)   የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር፣

11)   የትራንስፖርትና ሎጅስቲክስ ሚኒስቴር፣

12)   የከተማና መሠረት ልማት ሚኒስቴር፣

13)   የውሃና ኤነርጂ ሚኒስቴር፣

14)   የመስኖና ቆላማ አከባቢ ሚኒስቴር፣

15)   የትምህርት ሚኒስቴር፣

16)   የጤና ሚኒስቴር፣

17)   የሴቶችና ማሕበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር፣

18)   የባህልና ስፖርት ሚኒስቴር፣,

19)   የመከላከያ ሚኒስቴር፣

20)   የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፣

21)   የፍትህ ሚኒስቴር፣

22)   የሰላም ሚኒስቴር፡፡

23)  ጠቅላይ ሚኒስትር ፅህፈት ቤት፣

24)  የመንግስት ኮሚዩኒኬሽን አገልግሎት፤

25)  የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ፣

26)  የኢትዮጵያ የካፒታል ገበያ ባለስልጣን፣

27)  የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን፣

28)  የቤተ-መንግሥት አስተዳደር፣

29)  የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን ፣

30)  የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር፣

31)   የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት፣

32)  የፋይናንስ ደህንነት አገልግሎት፣

33)  አርቴፊሻል ኢንተሊጀንስ ኢንስቲትዩት፣

34)  የኢትዮጵያ ኮሚዩኒኬሽን ባለስልጣን፣

35)  የአፍሪካ አመራር ልህቀት አካዳሚ፣

36)  የሪፐብሊክ ጥበቃ ሀይል ፣

37)  የኢትዮጵያ ብሄራዊ ደህንነት ምክር ቤት፣

38)  የሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን፤

39)  የፌዴራል ሥነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽን፤

40)  የአደጋ ስጋት አመራር ኮሚሽን፣

41)   የዕርቀ ሰላም ኮሚሽን፤

42)  የአስተዳር ጉዳዮች፣ የወሰንና ማንነት ኮሚሽን፡

43)  የመንግሥት ሠራተኞች ማኅበራዊ ዋስትና ኤጀንሲ፣

44)  የግል ሠራተኞች ማኅበራዊ ዋስትና ኤጀንሲ፡፡

45)  የኢትዮጵያ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት፣

46)  የኢትዮጵያ ግብርና ትራንስፎርሜሽን ኢንስቲትዩት፣

47)  የኢትዮጵያ ኅብረት ሥራ ኮሚሽን፣

48)  የኢትዮጵያ ቡናና ሻይ ባለስልጣን፣

49)  የኢትዮጵያ ግብርና ባለስልጣን፣

50)  የእንስሳት ጤና ኢንስቲትዩት፣

51)   የእንስሳት ልማት ኢንስቲትዩት፣

52)  የኢትዮጵያ ደን ልማት፣

53)  የኢትዮጵያ ብዝሀ ህይወት ኢንስቲትዩት

54)  የአምራች ኢንዱስትሪ ልማት ኢንስቲትዩት፣

55)  የኢትዮጵያ ኢንተርፕራይዝ ልማት፡

56)  የኢትዮጵያ ደረጃዎች ኢንስቲትዩት፣

57)  የኢትዮጵያ ሥነ-ልክ ኢንስቲትዩት፣

58)  የኢትዮጵያ ተስማሚነት ምዘና ድርጅት፣

59)  የኢትዮጵያ አክሬዲቴሽን አገልግሎት፣

60)  የነዳጅ እና ኢነርጂ ባለስልጣን፤

61)   የኢትዮጵያ ምርት ገበያ፡

62)  የኢትዮጵያ ጂኦሎጂካል ኢንስቲትዩት፣

63)  የማዕድን ኢንዱስትሪ ልማት ኢንስቲትዩት፡፡

64)   የኢትዮጵያ ቅርስ ጥበቃ ባለሥልጣን፣

65)  የኢትዮጵያ ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለሥልጣን፡፡

66)  የቴክኒክና ሙያ ሥልጠና ኢንስቲትዩት፣

67)  የግብርና ቴክኒክና ትምህርትና ስልጠና ኮሌጆች፣

68)  የቱሪዝም ማሰልጠኛ ኢንስቲትዩት፡

69)   የኢትዮጵያ የሂሳብ አያያዝና ኦዲት ቦርድ፣

70)   የመንግስት ግዢ አገልግሎት፣

71)   የመንግሥት ግዢና ንብረት ባለስልጣን፣

72)   የመንግሥት የልማት ድርጅቶች ይዞታና አስተዳደር ፡፡

73)   የኢትዮጵያ ጉሙሩክ ኮሚሽን

74)   የኢትዮጵያ ስታቲስቲክስ አገልግሎት፣

75)   የፖሊሲ ጥናት ኢንስቲትዩት፤

76)   የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን፡

77)   የኢመርጂንግ ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት፣

78)   የኢትዮጵያ ቴክኖሎጂ ባለስልጣን፣

79)   የስፔስ ቴክኖሎጂና ጂኦስፓሻል ኢንስቲትዩት፣

80)   የኢትዮጵያ አዕምሯዊ ንብረት ባለስልጣን፡፡

81)   የኢትዮጵያ ሲቪል አቪየሽን ባለስልጣን፣

82)   የኢትዮጵያ ማሪታይም ባለሥልጣን፣

83)   የመድህን ፈንድ አገልግሎት፣

84)   የፐብሊክ ሰርቪስ ትራንስፖርት አገልግሎት

85)   የኮንስትራክሽን ማኔጅመንት ኢንስቲቲዩት፣

86)   የኢትዮጵያ ኮንስትራክሽን ባለሥልጣን፣

87)   የኢትዮጵያ መንገዶች አስተዳደር፡፡

88)  የታላቁ ሕዳሴ ግድብ ማስተባበሪያ ፕሮጀክት ጽህፈት ቤት፣

89)  የኢትዮጵያ ሚቲዎሮሎጂ ኢንስቲትዩት፣

90)  የውሃ ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት፣

91)   የመንግስት ዩኒቨርሲቲዎች፣(41)

92)  የትምህርት ምዘናና ፈተናዎች አገልግሎት፣

93)  ሲቪል ሰርቪስ ዩኒቨርሲቲ፣

94)  ኮተቤ የትምህርት ዩኒቨርሲቲ፣

95)  የትምህርትና ስልጠና ባለስልጣን፡፡

96)  የኢትዮጵያ ህብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት፣

97)  የኢትዮጵያ የደምና ቲሹ ባንክ አገልግሎት፣

98)  የአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲቲዩት፣

99)  የኢትዮጵያ ጤና መድሕን አገልግሎት፣

100) የኢትዮጵያ መድኃኒት አቅራቢ አገልግሎት፣

101)  የኢትዮጵያ ምግብና መድኃኒት ባለስልጣን፣

102) ቅዱስጴጥሮስ ቲቢ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል፣

103) ቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታልና ሚሊኒየም ሜዲካል ኮሌጅ፣

104) አማኑኤል የአዕምሮ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል፣

105) አለርት አጠቃላይ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል፣

106) የኢትዮጵያ የአካል ድጋፍ አገልግሎት፤

107) የኤካ ኮተቤ አጠቃላይ ሆስፒታል፡፡

108)                       የሀገር መከላከያ ኢንጂነሪንግ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ፣

109)                       ጋፋት አርማመንት፣

110)                       ሆሚቾ አሙኒሽን ኢንጂነሪንግ፣

111)                       ደጀን አቪየሽን ኢንጂነሪንግ፣

112)                       ብራና ማተሚያ ድርጅት፣

113)                       የመከላከያ ኮንስትራክሽን ኢንተርፕራይዝ፣

114)                       የመከላከያ ኮንስትራክሽን ዲዛይን ድርጅት፣

115)                       የመከላከያ ኮንስትራክሽን ዕቃዎች ማምረቻ ድርጅት፣

116)                       የመከላከያ ሰራዊት ፋውንዴሽን፣

117)                       የውጭ ግንኙነት ኢንስቲትዩት፣

118)                       የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ኤጀንሲ፡፡

119)                       የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች ባለስልጣን፣

120)                       የፌዴራል ማረሚያ ቤቶች ኮሚሽን፣

121)                       የፌደራል ፍትህና ሕግ ኢንስቲትዩት፣

122)                       የሰነዶች ምዝገባና ማረጋገጫ አገልግሎት፣

123)                       የፌደራል ግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤ፣

124)                       የኢትዮጵያ ስፖርት አካዳሚ፣

125)                       የኢትዮጵያ ጸረ አበረታች ቅመሞች ባለስልጣን፣

126)                       የኢትዮጵያ ቤተ መዛግብትና ቤተ መጻህፍት አገልግሎት፣

127)                       የኢትዮጵያ ብሔራዊ ትያትር፡፡

128)                       የኢሚግሬሽንና ዜግነት አገልግሎት፣

129)                       የስደተኞችና ተመላሾች አገልግሎት፣

130)                       የሲቪል ሰርቪስ ኮሚሽን

131)                       የኢትዮጵያ ሥራ አመራር ኢንስቲትዩት